Echtscheiding en de gezamenlijke woning
Bij echtscheiding moet de gezamenlijke woning worden verdeeld. Vaak neemt één van beide ex-partners de woning over. Goed nieuws: de verdeling van de huwelijksgemeenschap is onder voorwaarden vrijgesteld van overdrachtsbelasting. Wij leggen de regels en valkuilen uit.
Verdeling huwelijksgoederengemeenschap
Bij ontbinding van een huwelijksgoederengemeenschap door echtscheiding moet het gezamenlijke vermogen worden verdeeld. De woning maakt vrijwel altijd onderdeel uit van deze gemeenschap. De wet voorziet voor deze verdeling in een vrijstelling van overdrachtsbelasting, mits aan een aantal voorwaarden is voldaan.
De vrijstelling geldt zowel bij wettelijke gemeenschap van goederen, als bij beperkte gemeenschap of bij huwelijkse voorwaarden waarin een verrekenbeding is opgenomen.
Toedeling aan één partner
Wordt de woning bij verdeling volledig aan één van de ex-partners toebedeeld? Dan is over de "overdracht" van het andere deel geen overdrachtsbelasting verschuldigd. Wel zal de uitkoopsom worden vastgesteld op basis van de marktwaarde minus de hypotheek.
- De verdeling moet voortvloeien uit de echtscheidingsprocedure
- De toedeling vindt plaats bij notariële akte van verdeling
- De vrijstelling geldt ook bij samenlevingscontracten met scheidingsregeling
- Bij ex-partners zonder formele relatie kan een andere route nodig zijn
Samenwonen zonder huwelijk
Ex-partners die hebben samengewoond, maar niet getrouwd waren of een geregistreerd partnerschap hadden, vallen niet automatisch onder de vrijstelling. Wel kan onder voorwaarden de vrijstelling voor verdeling van een goederengemeenschap (samenlevingscontract met regeling) van toepassing zijn. Bij ontbreken van zo'n regeling kan de overname van het aandeel van de ex-partner overdrachtsbelasting opleveren — zie ook samenwonen & huwelijk.
De vrijstelling staat of valt met de juridische vormgeving. Een notarieel samenlevingscontract met goede verdelingsbepalingen kan voorkomen dat ex-partners alsnog overdrachtsbelasting moeten betalen.
Voorbeeld: woning na scheiding
Situatie: Twee ex-partners (gehuwd in gemeenschap van goederen) verdelen hun woning bij scheiding. Eén partner neemt de woning over (waarde € 520.000, hypotheek € 280.000). Het andere aandeel wordt uitgekocht voor € 120.000.
| Waarde woning | € 520.000 |
| Uitkoopsom andere partner | € 120.000 |
| Tarief (vrijstelling verdeling) | 0% |
| Overdrachtsbelasting | € 0 |
Zonder de verdelingsvrijstelling zou over het overgenomen aandeel 2% verschuldigd zijn.
Woning verdelen bij
scheiding?
Wij begeleiden u bij de fiscale aspecten van de verdeling en voorkomen onnodige heffing.